Sur, Diyarbakır'ın tarihi merkez ilçesidir. Diyarbakır'ın binlerce yıllık tarihini, kültürel mirasını ve geleneksel şehir dokusunu en yoğun şekilde barındıran ilçelerden biridir.
İlçe adını, çevresini saran dünyaca ünlü Diyarbakır Surları'ndan almaktadır. Tarihi yapıları, camileri, hanları, kiliseleri, geleneksel evleri ve dar sokaklarıyla Diyarbakır'ın turizm açısından en önemli bölgelerinden biridir.
Sur, Diyarbakır şehir merkezinin kalbinde yer almaktadır.
Komşuları:
Kuzeyinde: Kayapınar ve Eğil
Doğusunda: Kocaköy ve Hazro
Güneyinde: Çınar
Batısında: Yenişehir ve Bağlar
İlçenin tarihi merkezi, Diyarbakır Surları'nın çevrelediği İçkale ve Sur içi bölgesidir.
Sur ilçesinin tarihi binlerce yıl öncesine kadar uzanmaktadır.
Diyarbakır ve çevresi tarih boyunca:
Hurri-Mitanniler
Asurlular
Persler
Romalılar
Bizanslılar
Emeviler
Abbasiler
Selçuklular
Artuklular
Akkoyunlular
Osmanlılar
gibi birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.
Bu nedenle Sur, Anadolu ve Mezopotamya'nın en önemli tarihi yerleşimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Sur ilçesinin en önemli tarihi yapısı Diyarbakır Surları'dır.
Bazalt taşından yapılan surlar:
Çok sayıda burç
Anıtsal kapılar
Tarihi kitabeler
Savunma yapıları
ile dikkat çekmektedir.
Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır.
İçkale, Sur ilçesindeki tarihi yapıların en yoğun bulunduğu alanlardan biridir.
Burada:
Tarihi surlar
Saint George Kilisesi
Hz. Süleyman Camii
Arkeolojik alanlar
Tarihi yönetim yapıları
bulunmaktadır.
İlçenin önemli doğal ve tarihi unsurları:
Dicle Nehri
Hevsel Bahçeleri
Diyarbakır Surları
Karacadağ çevresi
Tarihi Sur içi bölgesi
şeklindedir.
Sur'da karasal iklim görülmektedir.
Yazlar çok sıcak ve kuraktır.
Kışlar soğuk ve yağışlıdır.
İlkbahar ayları genellikle daha yağışlı geçer.
İlçe ekonomisinde:
Turizm
Ticaret
El sanatları
Tarım
Hayvancılık
Küçük işletmeler
Geleneksel üretim
önemli yer tutmaktadır.
Özellikle tarihi Sur bölgesindeki hanlar, çarşılar, restoranlar ve geleneksel işletmeler ilçenin ticari hayatına katkı sağlamaktadır.
Sur ilçesinin ve Diyarbakır'ın en önemli simgesidir.
Dicle Nehri kıyısında bulunan Hevsel Bahçeleri, yüzyıllardır tarımsal üretim yapılan önemli bir doğal ve kültürel miras alanıdır.
Diyarbakır'ın en önemli tarihi camilerinden biridir. İslam dünyasının önemli dini yapıları arasında kabul edilmektedir.
Tarihi Sur bölgesindeki en bilinen yapılardan biridir. Günümüzde ziyaretçilerin uğrak noktalarından biridir.
Dicle Nehri üzerinde bulunan tarihi köprü, Diyarbakır'ın en tanınmış simgelerinden biridir.
Tarihi yapıları ve arkeolojik alanlarıyla Sur'un en önemli ziyaret noktalarından biridir.
Sur'un tarihi dokusunun önemli yapılarından biridir. Dört sütun üzerine oturan mimarisiyle dikkat çekmektedir.
İlçedeki önemli yerleşimlerden bazıları:
Cevat Paşa
Lalebey
Fatihpaşa
Süleyman Nazif
Ziya Gökalp
Hasırlı
Melikahmet
Dabanoğlu
İskenderpaşa
Cemal Yılmaz
Sur ve Diyarbakır mutfağında:
Diyarbakır ciğeri
Kaburga dolması
İçli köfte
Kibe mumbar
Patlıcan dizme
Meftune
Nardanaşı
Burma kadayıf
gibi yöresel yemekler öne çıkmaktadır.
Sur ilçesine:
Özel araç
Belediye otobüsleri
Minibüs
Taksi
ile ulaşım sağlanabilmektedir.
Diyarbakır şehir merkezinden Sur ilçesinin tarihi bölgelerine kolaylıkla ulaşılabilir.
İl: Diyarbakır
Plaka Kodu: 21
İlçe: Sur
Öne Çıkan Özelliği: Diyarbakır Surları, tarihi şehir merkezi ve kültürel miras
Ekonomisi: Turizm, ticaret, tarım, el sanatları ve hizmet sektörü
Sur; Diyarbakır'ın tarihi, kültürel ve turistik merkezidir. Diyarbakır Surları, Hevsel Bahçeleri, İçkale, Ulu Cami, Hasan Paşa Hanı ve On Gözlü Köprü gibi önemli değerleriyle Güneydoğu Anadolu'nun en dikkat çekici tarihi bölgelerinden biridir.
Binlerce yıllık tarihi, geleneksel şehir dokusu ve zengin mutfağıyla Sur, Diyarbakır'ın kültürel kimliğinin en önemli parçalarından biridir.