05 Amasya – Göynücek İlçesi Hakkında Bilgiler

Göynücek İlçesi Hakkında Genel Bilgi

Göynücek, Amasya ilinin güneybatısında yer alan, tarihi geçmişi binlerce yıl öncesine dayanan, doğal güzellikleri ve tarımsal üretimiyle öne çıkan şirin bir ilçedir. İlçe özellikle Göynücek bamyası, verimli Çekerek Irmağı Vadisi ve tarihi yerleşim alanlarıyla tanınmaktadır.

Göynücek, Amasya'nın sakin ve doğal yapısını koruyan ilçelerinden biri olup geleneksel Anadolu kültürünün yaşatıldığı önemli yerleşim merkezlerinden biridir.


Göynücek Nerede?

Göynücek, Amasya ilinin güneybatısında bulunmaktadır.

Komşu ilçeleri:

  • Kuzeyinde: Amasya Merkez
  • Doğusunda: Tokat Zile
  • Batısında: Çorum Ortaköy
  • Güneyinde: Yozgat Aydıncık

bulunmaktadır.

İlçe, Amasya şehir merkezine yaklaşık 45 kilometre uzaklıktadır.


Göynücek'in Tarihi

Göynücek'in tarihi çok eski dönemlere kadar uzanmaktadır. İlçedeki ilk yerleşim izleri Kalkolitik Çağ'a (Bakır Çağı) kadar gitmektedir.

Bölgede yaşamış başlıca medeniyetler:

  • Hititler
  • Frigler
  • Kimmerler
  • İskitler
  • Medler
  • Persler
  • Pontus Krallığı
  • Romalılar
  • Bizanslılar
  • Selçuklular
  • Osmanlılar

olarak bilinmektedir.

Göynücek çevresi, tarih boyunca önemli ticaret yollarının kesiştiği bir bölgede bulunmuştur.

İlçe, 1922 yılında kısa süreli olarak ilçe statüsü kazanmış, daha sonra bu statüsünü kaybetmiş ve 4 Mart 1954 tarihli kanunla yeniden ilçe olmuştur.


Göynücek İsminin Kökeni

Göynücek isminin, bölgede bulunan su kaynakları ve sulak alanlarla ilişkili olduğu düşünülmektedir.

Eski dönemlerde bölgenin su kaynakları ve verimli arazileri nedeniyle yerleşim için tercih edildiği bilinmektedir.


Göynücek'in Coğrafi Özellikleri

Göynücek, Çekerek Irmağı Vadisi üzerinde kurulmuştur.

Başlıca doğal özellikleri:

  • Çekerek Irmağı
  • Çorum Irmağı
  • Karadağ
  • Tekke Dağı
  • Ovalar
  • Tarım alanları
  • Yaylalar

İlçenin yüzölçümü yaklaşık 578 km², rakımı ise 450-1100 metre arasında değişmektedir.


Göynücek'in İklimi

Göynücek'te karasal iklim ile Karadeniz iklimi arasında geçiş özellikleri görülmektedir.

İklim özellikleri:

  • Yazlar sıcak ve kuraktır.
  • Kışlar ılıman ve yağışlı geçer.
  • İlkbahar aylarında yağış artar.
  • Doğal bitki örtüsünde bozkır ve fundalıklar görülür.

 


Göynücek Ekonomisi

Göynücek ekonomisinin temelini:

  • Tarım
  • Hayvancılık
  • Küçük ticaret

oluşturmaktadır.

İlçede sanayi faaliyetleri sınırlı olup halkın önemli bölümü tarımsal üretimle geçimini sağlamaktadır.


Göynücek'te Tarım

Göynücek, verimli Çekerek Ovası sayesinde önemli bir tarım merkezidir.

Yetiştirilen başlıca ürünler:

  • Göynücek bamyası
  • Soğan
  • Şeker pancarı
  • Buğday
  • Arpa
  • Haşhaş
  • Kiraz
  • Elma
  • Vişne
  • Kayısı
  • Ceviz
  • Şeftali

 


Göynücek Bamyası

Göynücek'in en önemli tarımsal ürünü Göynücek bamyasıdır.

Özellikleri:

  • Lezzetiyle tanınır.
  • Amasya yöresinin önemli ürünlerinden biridir.
  • İlçenin ekonomik ve kültürel simgelerinden biri haline gelmiştir.

"Amasya'nın elması, Göynücek'in bamyası" sözü ilçenin bu ürünle olan ününü göstermektedir.


Göynücek'te Hayvancılık

İlçede tarımın yanında hayvancılık da yapılmaktadır.

Yaygın faaliyetler:

  • Büyükbaş hayvancılık
  • Küçükbaş hayvancılık
  • Arıcılık

Doğal alanlar ve meralar hayvancılık için uygun ortam sağlamaktadır.


Göynücek'te Gezilecek Yerler

Gökçeli Kalesi

Göynücek çevresindeki önemli tarihi alanlardan biridir.

Roma dönemi ve öncesine ait yerleşim izleri bulunan bölge, ilçenin tarihi değerleri arasında yer almaktadır.


Ayvalıpınar Höyüğü

Kalkolitik Çağ dönemine ait önemli yerleşim alanlarından biridir.

Bölgenin çok eski dönemlerden beri yerleşim yeri olduğunu göstermektedir.


Gediksaray Höyüğü

Tunç Çağı dönemine ait izler taşıyan tarihi alanlardan biridir.

İlçenin arkeolojik değerleri arasında bulunmaktadır.


Çekerek Irmağı Vadisi

Doğal güzellikleriyle dikkat çeken vadidir.

Çevresi:

  • Doğa yürüyüşleri
  • Fotoğrafçılık
  • Piknik

için uygun alanlar sunmaktadır.


Göynücek'in Yöresel Lezzetleri

Göynücek mutfağında Amasya yöresinin geleneksel yemekleri görülmektedir.

Öne çıkan lezzetler:

  • Göynücek bamyası yemekleri
  • Keşkek
  • Bakla dolması
  • Toyga çorbası
  • Amasya çöreği
  • Ev yapımı turşular

Göynücek'e Nasıl Gidilir?

Göynücek'e ulaşım karayolu ile sağlanmaktadır.

Ulaşım seçenekleri:

  • Özel araç
  • Otobüs
  • İlçe minibüsleri

Amasya Merkez'den yaklaşık 45 kilometrelik yol ile ulaşım sağlanmaktadır.


Göynücek Hakkında Sık Sorulan Sorular

Göynücek hangi ile bağlıdır?

Göynücek, Amasya iline bağlı bir ilçedir.

Göynücek'in plaka kodu nedir?

Amasya'nın plaka kodu 05'tir.

Göynücek ne ile ünlüdür?

Göynücek; bamyası, tarihi höyükleri, Çekerek Irmağı ve doğal güzellikleriyle ünlüdür.

Göynücek ne zaman ilçe oldu?

Göynücek, 1954 yılında yeniden ilçe statüsüne kavuşmuştur.


Göynücek İlçesi Hakkında Genel Değerlendirme

Göynücek; binlerce yıllık tarihi, verimli tarım alanları, doğal güzellikleri ve meşhur bamyasıyla Amasya'nın değerli ilçelerinden biridir.

Tarihi höyükleri, Çekerek Irmağı Vadisi ve geleneksel yaşam kültürüyle Göynücek, Anadolu'nun geçmişten günümüze uzanan önemli yerleşimlerinden biri olarak dikkat çekmektedir.